Rare mensengeluiden: tsk

13 maart 2026

Non-verbale communicatie is een goedgevulde schatkist. Wij mensen maken elkaar veel duidelijk met gebaren en gezichtsuitdrukkingen. Maar ook met geluiden die aan  woorden voorafgaan.

Een van mijn favorieten is de geërgerde tongklik. Tsk. Een heel kort maar onmiskenbaar klikje dat je vormt door je tong tegen je verhemelte te drukken en hem dan krachtig naar beneden te zuigen. Ook al is het een klein plopgeluidje dat snel weer voorbij is, toch kan het ontzettend onbeleefd overkomen.

Je doet het als je kind voor de zoveelste keer een volle beker melk omstoot aan tafel. Als je domweg je sleutel uit je handen laat vallen. Als je een bank of een ziekenhuis opbelt en je het riedeltje te horen krijgt van ‘al onze medewerkers zijn bezet’. Maar doe je het ook als je achter iemand staat die aan de kassa opeens met stukjes van vijftig en twintig cent wil betalen? Als iemand de stoep blokkeert en niet opzij gaat? Of is het dan al te expliciet?

Het geluid drukt afkeuring, ongeduld en minachting uit. Dus niet echt iets om je kinderen aan te leren. Toch denk ik dat ik het heb overgenomen van mijn moeder.

Wie zou voor de eerste keer dit geluid hebben gemaakt? Komt het ook voor in andere landen, in andere culturen? Of hebben ze daar weer heel andere geluiden die wij niet snappen?

Zou het niet heerlijk zijn om een humoristische twist te geven aan dit geluid? Om het uitvergroot te gebruiken als een politicus iets doms zegt op radio of tv. Om het op je vrienden af te vuren vlak voordat ze ‘sorry’ gaan zeggen om iets dat nauwelijks van belang is. Om er een hoofdschuddend gebaar bij te maken en er een reeksje van te laten horen: vier of vijf tsk-geluidjes in snel tempo achter elkaar, met bijpassende glimlach.

Er is een grote toekomst weggelegd voor onze tsk.

(Photo by Vitaly Gariev on Unsplash)