Hoe hitte je oud maakt

1 juli 2026

Het duurde even voordat ik het herkende, in de dagen van de hittegolf: het gevoel van opgesloten te zijn. Het machteloze gevoel dat we met zijn allen zo sterk ervaarden tijdens de covidepidemie. Hoe je moest nadenken over elke stap naar buiten. Hoe allerlei bijeenkomsten werden afgelast. Hoe je door anderen tot de kwetsbaren werd gerekend. Hoe dat na een poos begint te wegen.

Ministers riepen ons op om de mensen rondom ons in de gaten te houden. Terwijl ik nog nadacht over wie ik in onze straat zeker niet mocht vergeten, ging de voordeur open. Mijn dochter. ‘Ik was in de buurt en ik kwam even kijken hoe het ermee gaat’, zei ze vrolijk.

Op mijn lezingen over hoe je leuk oud kunt worden, heb ik het vaak over het moment waarop je verandert van iemand die zorgt naar iemand voor wie gezorgd wordt. Dit was een van die momenten. Altijd dichterbij dan je zelf inschat.

‘Natuurlijk gaat het goed. Waarom zou het niet goed gaan?’ hield ik vol. Maar toen ik op een verstikkende namiddag om er even uit te zijn door een parkje naar het centrum kuierde, voelde ik opeens hoe verlammend de hitte was en hoe mijn lichaam daaronder leed. Ik nam me voor om zoiets niet nog eens te doen.

Kwetsbare mensen hebben het extra moeilijk in zware omstandigheden. Dat klinkt zo logisch dat ik me niet echt had gerealiseerd wat het concreet betekent. Bij een epidemie, als het extreem koud of heet is, als er een elektriciteitspanne zou zijn of een watersnood, als er oorlog is of een extreem tekort aan basisvoedsel, zijn wij eerst de pineut. Dan hebben we inderdaad extra aandacht en zorg nodig.

In normale omstandigheden ervaren we dat niet zo. Onze samenleving maakt het voor heel wat groepen mensen met kleine of grotere problemen gemakkelijker om toch mee te draaien. Dat is iets om te koesteren en om dankbaar voor te zijn. Maar in extreme omstandigheden wordt dat anders.

De hittegolf is voorbij en ik ben weer mijn kwieke zelf. Maar ik weet nu dat ik misschien toch een beetje meer moet oppassen. Misschien ben je niet altijd zo jong als je je voelt. Je bent zo jong als je je verstandig gedraagt. Al klinkt dat niet half zo goed natuurlijk!

(Photo by George Chandrinos on Unsplash)