Neus

4 februari 2026

Er zijn mensen die gevoelloze tenen krijgen of vingertoppen van ijs, als ze het koud hebben. Anderen houden zich warm met een sjaal om hun nek of oorwarmers op hun oren. Bij mij speelt alles zich af bij mijn neus.

Mijn neus is mijn thermostaat. Mijn wederhelft voelt soms met de rug van zijn hand aan het topje van mijn neus. Dan weet hij of ik een kersenpitkussentje of een warme drank nodig heb. Ook als ik het zelf nog niet in de gaten heb, weet mijn neus het eerst: dat het te koud is in de kamer, dat ik de zon moet opzoeken of een extra trui aantrekken. Het is handig omdat het zo objectief is: iedereen die ik aan het topje van mijn neus laat voelen, kan vaststellen wat mijn gevoelstemperatuur is. Pas als mijn neus lekker warm is, voel ik me helemaal behaaglijk.

Als reukorgaan laat mijn neus het meer en meer afweten. Vroeger had ik een trefzekere reukzin, maar dat zintuig wordt samen met mijn ogen en mijn oren stilaan wat minder scherp. Gelukkig kan ik mijn herinneringen aanspreken om die lacune op te vullen. Ik weet hoe heerlijk ligusterbloemetjes ruiken of een gestoofde ui. Dus ook als ik op dat vlak wat minder signalen uit mijn neus krijg, kan ik dat moeiteloos compenseren.

Soms gaat dat wel wat ver. Zo krijg ik regelmatig lichte hoofdpijn als de personages in een film recht in mijn gezicht beginnen te roken. Ik heb nooit van die geur gehouden, en zo’n filmbeeld gooit mij opnieuw in de stank. Net zo echt als wanneer ze bij mij in de kamer zouden zitten en hun peuken op mijn salontafel zouden uitdrukken.

Ik vermoed dat ik bij het ouder worden steeds meer mijn herinneringen zal nodig hebben om de werkelijkheid wat te stofferen en op te fleuren. Ik ben druk bezig met het inslaan van een voorraad.

(Photo by Elsa Olofsson on Unsplash)