Plannen of improviseren?

29 juli 2026

Ik lees in mijn krant een oproep om goed na te denken over de laatste 1000 dagen, net zoals we dat doen voor het begin van een mensenleven. Stilstaan bij wat er in je leven gebeurt, is op elke leeftijd een aanrader. Maar ik voel toch enige weerstand bij de suggestie dat een mens zijn levenseinde helemaal kan plannen.

Anders dan bij het begin, is het einde van een mensenleven veel meer onvoorspelbaar. Hoe oud ga je precies worden? Welke ouderdomskwaaltjes gaan het je moeilijk maken? Duikt er misschien nog een andere lelijke ziekte op? Moeten we onze woning ruilen voor een plek zonder trappen, met brede deuren voor rollator of rolstoel of gaan we dat helemaal niet nodig hebben? Komt een van ons beiden er al gauw alleen voor te staan of hebben we het geluk om tot op hoge leeftijd samen te blijven? Blijven we mentaal min of meer helder of zien we het allemaal niet meer zo scherp? Kunnen we ons blijven engageren in een of ander vrijwilligerswerk of in onze familie of lukt dat binnenkort niet meer? Wanneer beginnen we aan die laatste 1000 dagen en wat als we nog niet dood zijn aan het einde van de aftelkalender? Kunnen we ons contract dan nog even verlengen?

Het lastige aan ouder worden is dat je vaak minder soepel wordt, van lijf en van geest. Toch gebeuren er juist dan heel ingrijpende dingen, die je leven helemaal op zijn kop kunnen zetten. Omdat je niet weet wat en hoe, kun je je er niet echt op voorbereiden. Ook als je dingen over je levenseinde regelt, zullen er tal van onverwachte factoren spelen. Je moet leren schakelen, van dag tot dag en van jaar tot jaar. Want het is hoe dan ook een voortschrijdend proces waarvan we het einde kennen.

In plaats van een strakke planning uit te werken, zet ik liever in op het onderhouden van mijn improvisatietalent. Ik wil me omringen met mensen die me eerlijk advies zullen geven. Ik wil nieuwsgierig blijven en me laten helpen als het nodig is, zonder dat als een afgang te ervaren. Ik wil kunnen blijven lachen met wat een mens allemaal meemaakt in zijn leven. Ik wil leren zien dat mijn bijdrage aan de samenleving op een heel ander vlak zal liggen dan vroeger en ooit helemaal zal wegebben, zonder dat ik daar verbitterd over hoef te zijn. Want er is een tijd voor alles.

(DS 29.07.26, photo by alpay tonga on Unsplash)